From Sterwiki

Een allergie is een overgevoeligheid voor één of meerdere stoffen, allergenen genaamd.

Indeling naar het mechanisme van de allergische reactie

We onderscheiden 4 types allergische reacties:

• Type I: IgE-allergie, waarvan Anafylaxis een extreem voorbeeld is.
• Type II: IgG-antilichaamgemedieerde allergische reactie
• Type III: allergische reactie die zich richt naar oppervlakte antigenen op weefsels
• Type IV: celgemedieerde allergische reactie

Type I: Anafylaxis

Hierbij spelen de mestcellen (zie ook: witte bloedcellen) een rol. Deze bevatten onder andere histamineblaasjes. Een tweede hoofdrolspeler is het immunoglobuline E, een antilichaam dat normaal een functie heeft bij parasitaire infecties. Wanneer een allergeen (zoals latex) zich 2 maal bindt aan een IgE op de celmembraan van een mestcel, zal deze mestcel zijn inhoud uitstorten en deze vasoactieve aminen (onder andere histamine en prostaglandine) zullen een aantal veranderingen veroorzaken in het lichaam.

1. vaatverwijding (vasodilatatie van de bloedvaten in de huid)
2. vernauwing van de bronchiën van de longen
3. afname van de hartactiviteit

Dit geeft tot gevolg:

1. moeilijke ademhaling: piepen, fluiten, neusslijmvlies is gezwollen
2. rode ogen: conjunctivitis
3. huidveranderingen: roder worden, warmte afgeven, jeuk
4. in ernstige gevallen bloeddrukdaling en shock, in extreme gevallen zelfs hartstilstand

De therapie bij een hevige acute allergische reactie bestaat uit het toedienen van adrenaline. Hierdoor gaan de bronchiën zich weer verwijden, de bloedvaten in de huid vernauwen (vasoconstrictie) en wordt de activiteit van het hart gestimuleerd. Andere geneesmiddelen zoals corticosteroïden (kan de reactie verkorten), of calcium blijken minder of niet effectief.

Meestal is een allergische niet levensbedreigend: de meeste mensen die een type-I reactie doormaken, hebben hooikoorts. Effectieve middelen tegen deze reacties zijn de antihistaminica die het effect van histamine tegengaan; verder kunnen preventief o.a. mestceldegranulatieremmers (zoals cromoglicaat), en corticosteroïden worden gebruikt.

Een verschil tussen een anafylactische reactie en een anafylactoide reactie is dat men in het eerste geval gesensibiliseerd moet zijn voor het antigeen, men moet m.a.w. antilichamen (IgE) aanmaken vooraleer de reactie kan plaats hebben. Men zal dus nooit bij het allereerste contact met een allergeen (bijvoorbeeld latex) een reactie vertonen. Bij anafylactoide reacties is deze sensibilisatie niet nodig: de allergenen hebben zelf een vasoactieve werking, dewelke die van histamine simuleert, zoals bijvoorbeeld bijengif bij een bijensteek.

Type II

Deze vorm van allergie, ook cytotoxische reactie genoemd, ontstaat wanneer antilichamen zich gaan richten naar het oppervlak van cellen en weefsels, op de aldaar aanwezige antigenen. Zo start een reeks reacties die uiteindelijk de afbraak van cellen of weefsel veroorzaakt. Een typisch voorbeeld is een bloedtransfusie tussen personen met een niet-verenigbare bloedgroep. Dit leidt tot agglutinatie van rode bloedcellen en in ernstige gevallen zelfs tot de dood (zie ook transfusee-transfuseur-syndroom). Ook drugs kunnen een type II-reactie veroorzaken.

Deze reactie betreft ook vaak een allergische reactie op een geneesmiddel. Het allergeen bindt aan een lichaamscel en verandert de eiwitsamenstelling van het membraan. Hierdoor wordt de lichaamscel als lichaamsvreemd herkend en wordt deze aangevallen door het eigen immuunsysteem. Het betreft hierbij een direct cytotoxische reactie door IgG of IgM (antilichamen). Schade wordt veroorzaakt door neutrofiele granulocyten en natural-killer cellen. De neutrofiele granulocyten laten proteolytische enzymen vrij die een ontstekingsreactie veroorzaken. Natural-killer cellen laten granules vrij die ervoor zorgen dat de cel lyseert (stukgaat).

Type III

Deze vorm van allergie ontstaat wanneer antigeen-antilichaamcomplexen neerslaan en onder andere neutrofielen aantrekken en het complementsysteem activeren en zo weefselschade veroorzaken. Een voorbeeld is de Arthus reactie.

Type IV

Dit is de cellulaire allergische reactie, ontstaan door oversensibilisatie van T-lymfocyten. Ze is een uitgestelde vorm van allergie die pas na een tijdje optreed. Ze treedt onder andere op bij niet-autologe transplantaties. Uiteindelijk zullen cytokines, door T-lymfocyten geproduceerd, het weefsel afbreken.

Indeling naar de toedieningsweg

Allergische reacties ontstaan in de praktijk vaak door stoffen die worden ingeademd, opgegeten of die met de huid in contact komen.

Allergenen in de lucht

Hierbij komt het allergeen op de slijmvliezen terecht via stofdeeltjes die in de lucht zweven. Dit geeft, als het de ogen en de neus irriteert, de bekende hooikoorts. In de longen kan het tot astma-verschijnselen leiden. Bekenden allergenen in deze categorie zijn schimmelsporen, stuifmeel van een aantal planten, en huidschilfers en haren van huisdieren zoals honden, katten en paarden. Het gaat meestal om allergische reacties van het type I. Andere mechanismen zijn mogelijk.

Allergenen in voedsel

Meestal type I (meteen jeukbulten (urticaria) en rode vlekjes) of een tragere reactie. Ook de reacties op geneesmiddelen vallen hieronder. Andere mechanismen zijn mogelijk.

Allergenen op de huid

Uiten zich vaak als vormen van eczeem. Veel voorkomend is allergie voor een aantal metalen, vooral nikkel en chroom. Meestal niet type I. Veel cosmetica en parfums (ook bestanddelen van zepen en waspoeders) kunnen ernstige huidallergie veroorzaken, evenals de lijm in pleisters.

Allergenen in het lichaam

Behalve door de mond kunnen allergenen ook op andere wijzen (wespesteek, medisch handelen) in het lichaam terecht komen. De reactiemechanismen blijven dezelfde.

Niet-allergische overgevoeligheden: intoleranties

Vaak eten mensen om andere redenen bepaalde dingen niet. Bijvoorbeeld: van kool worden ze winderig, van melkproducten krijgen ze diarree, de geur van parfums maakt hen onwel, kleurstoffen en suiker in voedsel zou kinderen drukker maken. In de meeste van deze gevallen is er geen sprake van een echte allergie volgens één van de bovengenoemde mechanismen, hetgeen niet wegneemt dat de klachten reëel kunnen zijn. Betreffende voedingskleurstoffen en suiker die kinderen druk zouden maken, heeft nog geen enkel wetenschappelijk onderzoek deze stelling kunnen bevestigen.

De allergenendatabank houdt bij welke voedselproducten zonder problemen gebruikt kunnen worden door personen met een bepaalde voedselallergie of voedselintolerantie.

Bij uitbreiding wordt de term 'allergisch' ook wel gebruikt om aan te duiden dat iemand een flinke hekel aan iets heeft, er grote afkeer van heeft, bijvoorbeeld: 'Hij is allergisch voor Frans.' Dat wil dan zeggen dat de Franse taal hem weerzin inboezemt, hij er niets van moet hebben, enz.

Categorie:Allergie Categorie: Aandoening

bg:Алергия da:Allergi de:Allergie en:Allergy eo:Alergio es:Alergia fi:Allergia fr:Allergie ia:Allergia ja:アレルギー pl:Alergia pt:Alergia zh:过敏